Онцлох - Aranshin.mn http://aranshin.mn/ ru Онцлох - Aranshin.mn DataLife Engine Г.Занданшатар: Би хулгайтай эвлэрэхгүй http://aranshin.mn/index.php?newsid=1648 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1648  
 Улс төрд үүсээд буй нөхцөл байдалтай холбогдуулан Монгол улсын Ерөнхий  сайд Г.Занданшатар өчигдөр орой цахим хуудсаараа дамжуулан байр сууриа илэрхийлснийг нийтэлж байна.  
   “Дэлхийн 90 гаруй улс түлш шатахууны хямралд орсноо хүлээн зөвшөөрч хариу арга хэмжээ авахын төлөө өдөр шөнөгүй ажиллаж байна. Гэтэл манайд улс төржилт хэтэрлээ. Өнөөдрийн улс төржилтийн үнийг бид нэг ширхэг талх, нэг литр бензин 10 мянган төгрөг хүрэхийн цагт бүх ард түмнээрээ төлөх болно. Эрх ашгаа зөв эрэмбэлж, улс орноо бодож, улс төрөө хийж сурцгаамаар байна.
Өнөөдрийн улс төр, эдийн засгийн гол гацаа саад бол хулгайчдын хүсэл зорилго гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй. Бид баялгийн хулгайг таслан зогсоосон. Бид авлигачдад алдаж байсан алт, зэс, нүүрсний ордуудыг ард түмэндээ буцаан авчирсаар байгаа.
Би шударга ёс зөв зам гэдэгт итгэж, чимээгүй ажилласаар байна. Бид хулгайтай, хулгайчидтай чимээгүй тэмцэж бодит тоогоор баталгаажсан үр дүн гаргасаар байна. Харин тэд чанга хашгирч улс оронд маань дэлхийн дайны сүүдэр тусч эхэлж буй хүнд цаг үеийг далимдуулан наймаалцах, хулгайлж авсан ордуудаа буцаах эрх мэдэлдээ эргэн хүрэх гэж тэмцсээр байна.
Монгол Улсын иргэдэд тайван сайхан амьдрал хэрэгтэй болохоос аль нам, ямар улс төрч хэрхэн хожилд хүрэх нь хэнд ч хамаагүй. Би албан тушаалтай зууралдаагүй. Надад хүсэл, айдас, шунал алга.
Хулгайтай би эвлэрэхгүй
Ухрах, тохирох ямар ч бодол алга" 
2026.03.26 
]]> ahiimaa Fri, 27 Mar 2026 12:50:16 +0900 Т.ДОРЖХАНД ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМЫГ АВЧ, САЙДААР НЬ ҮЕЭЛЭЭ ТОМИЛУУЛАХ УУ http://aranshin.mn/index.php?newsid=1632 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1632
       Ерөнхий сайд Г.Занданшатар гурван Засгийн газар дамнан дөрөв дэх жилдээ Эрчим хүчний яамыг толгойлж буй Б.Чойжилсүрэнг чөлөөлөхөөр болжээ. Он гарснаас хойш нийслэл даяар тогны хязгаарлалтад шилжсэн, нэмээд Б.Чойжилсүрэнгийн 10 жилийн найз, зөвлөх, нэг сумын дүү гэх тойрон хүрээлэгчид нь асар их хэмжээний авлига, хулгайн хэргээр АТГ-ын хаалга татацгаасан. Арга буюу Ерөнхий сайд Г.Занданшатар өнгөрөгч нэгдүгээр сарын 28-нд Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэнд асуудлаа шийдэх 30 хоногийн хугацаа өгсөн. Энэ хугацаа нь хоёрдугаар сарын 28-нд дууссан ч дахин 30 хоногоор сунгасан. Хоёр удаа хугацаа өгөөд ч Б.Чойжилсүрэн асуудлуудаа шийдэж чадаагүй тул ийнхүү чөлөөлөхөөр болжээ.  
Тэгвэл Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Эрчим хүчний яамыг ХҮН намын дарга Т.Доржхандад өгч, сайдаар нь түүний үеэл ах, УИХ-ын гишүүн Б.Найдалааг томилохоор тохирсон мэдээлэл байна. ХҮН намын дарга Т.Доржханд хоёр Засгийн газар дамнуулан Боловсролын яамыг эрхшээж буй ч Эрчим хүчний яам руу санаархаж, тогоо руу нь өнгөлзсөөр ирсэн. Тэгвэл одоо Боловсролын яамаа Эрчим хүчний яамаар сольж, үеэл ах Б.Найдалаагаараа дамжуулан эрчим хүчний салбарыг эрхшээхээр тохирсон бололтой юм.  
        Гол нь, ХҮН намд, тэр тусмаа Т.Доржхандад Эрчим хүчний яамыг өгөх нь “чононд мах хадгалуулах” гэгч болохыг доорх хэдхэн жишээнээс харж болно.  
Нэгдүгээрт, өмнөх Засгийн газарт Т.Доржханд Эрчим хүчний реформын үндэсний хороог даргалж байсан. Тиймдээ ч 2030 он хүртэл манай улсын сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт Саудын Арабаас 10 тэрбум ам.доллар, Европын хөрөнгө оруулалтын банкнаас 1.0 тэрбум евро, Европын сэргээн босголт хөгжлийн банкнаас 1.0 тэрбум ам.доллар гэх мэтээр асар их хэмжээний мөнгө орж ирнэ гэдгийг хамгийн сайн мэдэж байгаа хүн нь Т.Доржханд. Тэгэхээр Т.Доржханд энэ их мөнгөнд “эзэн” суухаар санаархаж, Эрчим хүчний сайдаар үеэл ах Б.Найдалаагаа томилуулахаар улайрч буй бололтой.  
Хоёрдугаарт, “MCS”-ийнхэн үе үеийн Засгийн газарт нөлөөтэй явж ирсэн гэгддэг ч эрчим хүчний салбарт “тавиул”-тай байгаагүй. Ямар сайндаа л “MCS”-ийнхэн Баянхонгорт цахилгааны дэд станц барихдаа Эрчим хүчний яамны Бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын даргаар ажиллаж асан Б.Насантогтоход их хэмжээний авлига өгсөн гэх асуудал нь одоо АТГ-т шалгагдаж буй. Тэгвэл Эрчим хүчний сайдад яригдаж буй Б.Найдалаа нь үеэл дүү Т.Доржхандтайгаа ХҮН намыг байгуулалцахаасаа өмнө “MCS”-ийн Хөрөнгө оруулалтын ахлах менежер, “MCS”-ийн охин компани “Юнител групп” ХХК-ийн Бизнес хөгжил хариуцсан захирлаар ажиллаж байсан.   
Гуравдугаарт, Шадар сайд Т.Доржханд 2012 онд Оксфордын их сургуулийг хамт төгссөн найз Л.Дулмаазулыг өөрийн зөвлөхөөр томилон ажилуулж буй. Ноцтой нь, Шадар сайд Т.Доржхандын зөвлөх Л.Дулмаазулын “Вольфсон” ХХК, “Талын энержи” ХХК, “Эс Эс Пи Салхин энержи” ХХК, “Эс Эс Пи Манлайн Энержи” ХХК, “Сан степпе энерги” ХХК гэх таван компани нь Өмнөговь, Говьсүмбэр аймагт 837 сая м2 газрыг сэргээгдэх эрчим хүчний буюу нар, салхины цахилгаан станц барих зориулалтаар ашиглахаар эзэмшиж буй. Нэг айл хашааны 0.07 га газартай гэхээр Л.Дулмаазулын 837 сая м2 газар нь 1.1 сая айлын хашааны газартай тэнцэх хэмжээний том газар гэсэн үг. Тэгээд болоогүй, Шадар сайд Т.Доржхандын зөвлөх Л.Дулмаазул “Сан степпе” ХХК-даа сэргээгдэх эрчим хүчний станц барих тусгай зөвшөөрөл гаргуулж аваад, өдгөө Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр суманд эзэмшдэг 1.0 сая м2 газар дээрээ 50МВт-ын нарны буюу сэргээгдэх эрчим хүчний станц бариад эхэлчихсэн. Тэгэхээр Эрчим хүчний сайдаар Т.Доржхандын үеэл ах Б.Найдалаа томилогдвол нар салхины станц барих бэлэн 837 сая м2 газартай зөвлөх Л.Дулмаазул нь эрчим хүчний салбарын “акул” болж хувирна гэсэн үг.  
Дөрөвдүгээрт, өнгөрсөн Засгийн газар төрийн өмчит компаниудад менежер томилоход ХҮН намын дарга Т.Доржханд эрчим хүчний салбарт хамгийн олон менежер томилуулж дөнгөсөн. Өөрөөр бол, өнгөрсөн хугацаанд Т.Доржхандын “тавиул”-ууд төрийн өмчит эрчим хүчний компаниудыг менежер сэтэртэйгээр удирдаж ирсэн. Жишээ нь, “ДЦС-3” ТӨХК-ийн Бодлого, төлөвлөлт хариуцсан менежерээр ХҮН намын УЗ-ийн гишүүн, Т.Доржхандын зөвлөх Ш.Энхтуулын нөхөр М.Ангараг, Дотоод үйл ажиллагаа хариуцсан менежерээр ХҮН намын гишүүн Д.Бат-Эрдэнэ, “ДЦС-4” ТӨХК-ийн Бизнес хөгжил хариуцсан менежерээр ХҮН намын Гүйцэтгэх зөвлөлийн гишүүн Ч.Чинзориг, “Багануур” ХК-ийн Бүтээмж хариуцсан менежерээр Багануур дүүргийн ХҮН намын хорооны дарга Д.Гантулга, Эрчим хүчний зохицуулах хорооны Ажлын албаны даргаар 2024 оны УИХ-ын сонгуульд ХҮН намаас нэр дэвшээд унасан Л.Жамбаа гэх мэтээр томилогдсон байдаг. ]]> ahiimaa Mon, 16 Mar 2026 09:58:19 +0900 Нийгмийн сэтгэцийг эмчлэх ёстой СЭМҮТ хувийн бизнесийг дэмжих сүлжээ болон хувирсан уу? Ж.Чинбүрэн сайд аа !!! http://aranshin.mn/index.php?newsid=1631 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1631

]]> ahiimaa Fri, 13 Mar 2026 12:30:33 +0900 Улс төрийн намууд 100 мянгаас 310 саяын хандив авчээ http://aranshin.mn/index.php?newsid=1629 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1629 Улс төрийн намууд 100 мянгаас 310 саяын хандив авчээ


Улс төрийн намууд 2025 оны дөрөвдүгээр улирлын хандиваа танилцуулжээ. Улс төрийн намын тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.1 дэх хэсэгт нам иргэн, хуулийн этгээдээс хүлээн авсан хандивын мэдээллээ өөрийн цахим хуудсандаа хайлт хийх боломжтой нээлттэй өгөгдлийн санд улирал тутам байршуулж, Сонгуулийн төв байгууллагад ирүүлэхээр хуульчилсан.
Хуулийн дээрх зохицуулалтыг дагуу Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй 37 намаас 2025 оны дөрөвдүгээр улирлын хандивын тайлангаа 29 нам Сонгуулийн ерөнхий хороонд ирүүлсэн бөгөөд үүнээс 14 нам хандив хүлээн авч, 15 нам хандив аваагүй гэж тайлагнасан байна.
Мөн хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.2 дахь хэсэгт Сонгуулийн төв байгууллага энэ хуулийн 34.1-д заасан мэдээллийг хүлээн авснаас хойш ажлын таван өдрийн дотор цахим хуудсандаа нийтэлж, ил тод нээлттэй байлгана гэж заасны дагуу тус Хорооны цахим хуудас m-election.mn вэб сайтад байршуулж, ил тод нээлттэй мэдээлсэн байна. Улс төрийн намын санхүүгийн хагас жилийн тайланг жил бүрийн долдугаар сарын 20-ны өдрийн дотор, жилийн эцсийн тайланг дараа оны хоёрдугаар сарын 10-ны өдрийн дотор СЕХ-нд хүргүүлэхээр Улс төрийн намын тухай хуульд заасан бөгөөд санхүүгийн болон үйл ажиллагааны товч тайлангаа тус хороонд хүргүүлснээс хойш ажлын гурван өдрийн дотор намынхаа цахим хуудастаа байршуулж, цахим хуудасгүй бол өдөр тутмын хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд нийтэлж, нийтэд танилцуулахаар мөн хуульчилсан.
Харин санхүүгийн тайлангаа хоёр жил дараалан СЕХ-нд ирүүлээгүй бол намыг идэвхгүйд тооцох хуулийн зохицуулалттай.
Энэ талаар СЕХ-ны Улс төрийн намын санхүүжилт, хяналтын газрын дарга Н.Булгамаа өмнө нь мэдээлэл өгөхдөө "Ихэнх намуудын үйл ажиллагаа нь сонгуулийн үед идэвхждэг байдал ажиглагддаг. Энэ хуулийн хэрэгжилтээр намууд үйл ажиллагаагаа иргэд, олон нийтэд байнга таниулж, улс төрийн боловсролыг олгох ажлыг хэрэгжүүлж, гишүүд, дэмжигчид болон олон нийтэд, нийгмийн бүлгүүдэд ардчилал, хүний эрхийн үнэт зүйлийг тайлбарлаж таниулах ажлыг хэрэгжүүлснээр иргэд, олон нийтийн улс төр, сонгуулийн боловсролын талаарх ойлголтууд нэмэгдэх, намын дотоод ардчилал бүрэн хэрэгжин, бодлогын нам болж төлөвших ач холбогдолтой гэж харж байна.  
Хариуцлагын тухайд гэвэл Улс төрийн намын тухай хуульд хоёр жил дараалан санхүүгийн тайлангаа сонгуулийн төв байгууллагад хүргүүлээгүй, Намын удирдах дээд байгууллагыг, эсхүл төлөөллийн төв байгууллагыг таван жилийн хугацаанд хуралдуулаагүй бол тухайн намыг идэвхгүйд тооцох хуулийн зохицуулалттай.
Сонгуулийн ерөнхий хороо хуульд заасан тодорхой томъёоллоор тооцож 2024 оны есдүгээр сард улс төрийн намуудад төрөөс олгох санхүүжилтийн дээд хэмжээг тогтоож, нийтэд мэдээлсэн. Ингэхдээ нийт сонгогчийн нэг ба түүнээс дээш хувийн санал авсан долоон нам, эвсэлд нийт 7.5 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгох дээд хэмжээг тогтоосон. Намд төрөөс санхүүжилт олгохдоо шаардлага хангасан буюу нэг ба түүнээс дээш хувийн санал авсан намын тухайн жилийн санхүүгийн тайланг хянаж, дүгнэж, мөн тайланд тусгагдсан дөрвөн төрлийн орлогын хэмжээнд үндэслэх хуулийн зохицуулалттай. Санхүүгийн тайлангийн хяналтыг дээр дурдсаны дагуу гурван үе шаттай хянаж, дүгнэлт гаргасны дараа хяналтын ажлын дүгнэлтүүдэд үндэслэж, СЕХ төрөөс олгох санхүүжилтийг эцэслэн тогтоодог. Эдгээр зохицуулалтаас хамаараад намуудын 2024 оны жилийн эцсийн санхүүгийн тайлангийн хяналтын ажлын дүгнэлтэд тулгуурлаад, дөрвөн төрлийн орлогын нийлбэрт үндэслэж, улс төрийн нам, эвсэлд 2025 онд төрөөс олгох нийт санхүүжилтийг 6.9 тэрбум төгрөг болж буурсан" гэдгийг хэлж байв. 
649039590_1229247416046033_3670184476050360991_n

648468975_1229247536046021_6023155640989206847_n




649039590_1229247416046033_3670184476050360991_n

648468975_1229247536046021_6023155640989206847_n






  • МАН-310,149,000 төгрөг /иргэнээс/
  • АН-204,165,800 төгрөг /иргэнээс/
  • Монголын ногоон нам-134,850,00 төгрөг /иргэнээс/
  • ИЗНН-66,360,000 төгрөг /иргэнээс /
  • Монголын социал демократ нам-4,902,000 төгрөг /иргэнээс/
  • Монголын үндэсний ардчилсан нам-35,640,000төгрөг /мөнгөн бус-7,993,000 төгрөг/
  • Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч нам-310,000 төгрөг /иргэнээс/
  • Их нам-21,500,000 төгрөг /мөнгөн бус-16,890,000/
  • Хөгжлийн хөтөлбөр нам-700,000 төгрөг /иргэнээс/
  • ХҮН нам-114,708,000 төгрөг /иргэнээс/
139,960,000 төгрөг /хуулийн этгээдээс/
27,500,000 төгрөг /хуулийн этгээдээс мөнгөн бус/
  • Тусгаар тогтнол, эв нэгдлийн нам-100,000 төгрөг /иргэнээс/
  • Ард түмний олонхийн засаглал нам-5,200,000 төгрөг /иргэнээс/
1,300,000 төгрөг /мөнгөн бус/
  • Шинэ нам-128,000,000 төгрөг /иргэнээс/
6,500,000 төгрөг /мөнгөн бус/
  • Иргэдийн оролцооны нэгдэл нам-558,000 төгрөг /иргэнээс/
]]> ahiimaa Tue, 10 Mar 2026 16:27:07 +0900 “60 ТЭРБУМ”, “НҮҮРСНИЙ ХУЛГАЙ”-Н ЯЛЛАГДАГЧИД УЛС ТӨРД ЭРГЭН ИРЭХЭЭР МОНГОЛЫН ХУУЛИЙГ УЛАНДАА ГИШГЭЖ ЭХЛЭВ ҮҮ http://aranshin.mn/index.php?newsid=1623 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1623

]]> ahiimaa Tue, 03 Mar 2026 13:10:15 +0900 Б.Энхбаяр: Албажаагүй шийдвэрээр иргэдийн эрхийг хязгаарласанд хариуцлага яригдана http://aranshin.mn/index.php?newsid=1617 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1617
2025-12-15Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаяр “Дугаарын хязгаарлалттай холбоотойгоор Тээврийн цагдаагийн албанаас 
хийсэн мэдээллийг нягтлахад, автомашины дураарын хязгаарлалт хийх тухай Нийслэлийн Засаг даргын захирамж гарч, Тээврийн цагдаад албажиж ирээгүй бөгөөд хотын захиргаанаас амаар өгсөн чиглэлийн дагуу Тээврийн цагдаагийн алба мэдээлэл хийсэн байна.
Энэ тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Цагдаагийн ерөнхий газрын даргад мэдэгдээгүй байсан. Хариуцлага яригдана. Албажаагүй, ам шийдвэрээр иргэдийн эрхийг хязгаарлахгүй байх талаар Цагдаагийн ерөнхий газарт үүрэг өгсөн” талаар өөрийн албан ёсны сошиал хуудсаар дамжуулан мэдэгджээ. Шинэ жилийн баяр дөхсөнтэй холбоотойгоор томоохон зах, худалдааны төв болон гол гудамж замуудын хөдөлгөөний ачаалал эрс нэмэгдсэн. Үүнтэй холбоотойгоор иргэдээс автомашины улсын дугаарын тэгш, сондгойгоор зорчих хүсэлт ирсэн. Тиймээс иргэдийн хүсэлтийн дагуу автомашины улсын дугаарын тэгш, сондгой хязгаарлалт хийх эсэх талаар санал аcуулга явуулахад 52 хувь нь дэмжсэн байна. Тэгш, сондгойгоор зорчих мэдээллийг өчигдөр 19:00 цагт ТЦА, ЗХУТ-өөс өгсөн боловч ХЗДХ-ийн сайд Б.Энхбаяр цуцлав.]]> ahiimaa Mon, 15 Dec 2025 12:58:59 +0900 “Япон улсад ажиллангаа сурцгаая” боловсролын өдөрлөг энэ сарын 5-6-нд Bluemon төвд болно http://aranshin.mn/index.php?newsid=1588 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1588
"Така Томо” япон хэлний сургалтын төв үүсэн байгуулагдаад 10 жил болж байна. Ийнхүү 10 жилийнхээ ойн хүрээнд энэ 9-р сарын 5, 6-ны өдрүүдэд 11:00-17:00 цагийн хооронд "Bluemon” төвийн 1 давхарт "Япон улсад ажиллангаа сурцгаая” боловсролын өдөрлөг зохион байгуулахаар болжээ. Энэ удаагийн "ЯПОН УЛСАД АЖИЛЛАНГАА, СУРЦГААЯ” боловсролын өдөрлөг хүрэлцэн ирсэн хүн бүрд бэлэгтэй гэдгээрээ онцлогтой юм байна. Өдөрлөгт хүрэлцэн ирснээр 300,000 төгрөгийн эрхийн бичиг, гарын бэлэгтэй аж. Ер нь "Тако Томо” япон хэлний сургалтын төв нь бусдыгаа бодвол виз гаралт өндөр, төлбөрөө жилээр болон хувааж төлөх боломжтой. Японы төв хотуудад байрлалтай их сургууль болон хэлний сургуулиуд оролцох давуу талтай аж.
 

]]> ahiimaa Thu, 04 Sep 2025 12:00:40 +0900 Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг эрүүдэн шүүсэн хэргийн шүүгдэгч нас барж, хэргийг ХААЛАА http://aranshin.mn/index.php?newsid=1584 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1584
2025-09-01С.Зориг агсны хэрэгт буруутгагдан гурван шатны шүүхээс ял авсан Т.Чимэгээ, Б.Содномдаржаа нарыг эрүүдэн шүүсэн гэх этгээдэд холбогдох хэргийн шүүх хуралдаан Төв аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд болж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэжээ.
Тодруулбал, ТЕГ-ын тасгийн дарга асан, хурандаа О.Бархасбадийг С.Зориг агсны хэргийг шалгах явцдаа яллагдагч Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг эрүүдэн шүүх ажиллагаа явуулсан гэх үндэслэлээр шалгаж эхэлсэн.
Харин Төв аймаг дахь сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс 2021 оны зургадугаар сарын 15-ны өдөр О.Бархасбадийг цагаатгах тогтоол гаргаж байсан юм.
Гэвч хохирогчид давж заалдах шатны шүүхэд хандаад байсан боловч уг хэргийн хариуцагч хурандаа О.Бархасбадь өнгөрөгч долоодугаар сард нас барсан тул ийнхүү хэргийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн байна.
]]> ahiimaa Mon, 01 Sep 2025 14:43:34 +0900 Төгрөг нуурын ордоо төр авчихлаа, одоо Ухаа худгаа авах уу? http://aranshin.mn/index.php?newsid=1583 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1583

Төв аймгийн Баян сумын нутаг дэвсгэрт байрлах Төгрөг нуурын бүлэг ордын талбайд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь ордын нөөцөд үндэслэн техник эдийн засгийн үндэслэл, олборлолтын хүчин чадлаа тодорхойлсон хэдий ч хууль зөрчсөн тул “Төгрөг нуурын энержи” ХХК-т олгосон хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг Ашигт малтмалын тухай хуулийн 56.1.8-д заасныг үндэслэн хүчингүй болгож шийдвэрлэхийг Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Ашигт малтмал, газрын тосны газарт даалгасан.  
Ингэснээр төр Төгрөг нуурын бүлэг ордыг буцаан авч байна.  Төр буцааж авч чаддаг гэдгээ ч харуулав.  Тэгвэл дараагаар нь Ухаа худгаа авах уу гэдэг асуудал яригдах нь зүйн хэрэг. 

Тавантолгойн нүүрсний ордын өрөм болсон Ухаа худгийн тухайд аваад үзэхэд яг ийм “…Ухаа худгаас олуулаа хувь хүртэх үү”, эсвэл “…Ухаа худгийг одоо эзэмшиж байгаа этгээдүүдийн хувьд үлдээх үү” гэдэг асуулт хариугаа хүлээж байна.
Засгийн газар бол шийдэхэд хэцүү. Өмнөх нь Үндсэн хууль, Баялгийн сангийн хуулийг хэрэгжүүлж Ухаахудаг зэрэг стратегийн ордуудаас хувь хүртэх арга хэмжээ аваад унасан. Тэгээд ч стратегийн ордуудын Баялгийн санд оруулах хувь нэмрийн асуудлыг УИХ-аар шийдүүлэх гээд шилжүүлчихсэн. Тодруулбал, өмнөх Засгийн газар “…Ухаахудагийг “Энержи ресурс” компанид УИХ, Засгийн газрын шийдвэргүй, өөрөөр хэлбэл, Засгийн газрын тэмдэглэлээр өгсөн нь хууль бус” гэж үзсэн. Үүнийгээ нотлох гээд Ухаахудагийн бүх “түүх”-ээр хоёр боть эмхэтгэл хүртэл гаргасан. Түүнийгээ УИХ-ын тогтоолын төсөлтэй хамт өргөн барьсан. Ингэснээсээ хойш удалгүй унасан. Харин УИХ уг тогтоолын төсөл, холбогдох баримт материалуудыг хүлээж аваад Ажлын хэсэг томилсон. УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан 2025 оны тавдугаар сарын 8-нд “…Тодорхой ордыг стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордод хамааруулах тухай УИХ-ын 2007 оны 27 дугаар тогтоолын 4 дэх заалтын хэрэгжилттэй танилцаж санал, дүгнэлт гаргах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулах” захирамж гаргасан. 

Одоогоор 11 гишүүнтэй ажлын хэсэг дүгнэлтээ гарган цаашид авах арга хэмжээний талаарх санал шийдвэрийн төсөл боловсруулж, УИХ-ын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд танилцуулах товтой байна  2007 оны УИХ-ын 27 дугаар тогтоол бий. Энэ тогтоолоор зарим ордын төрийн хувь эзэмшлийг тогтоох тухай заасан. 4 дэх заалт дээр Оюутолгой, Тавантолгой, Цагаан суварга, Асгатын ордын төрийн эзэмшлийн хувь хэмжээ, төр хэрхэн оролцох талаарх асуудлыг судалж, УИХ-д санал дүгнэлтээ танилцуулахыг үүрэг болгосон байдаг. Энэ заалтын хэрэгжилт бүрэн хангагдаагүй учраас уг 4 дэх заалт дээр манай ажлын хэсэг байгуулагдаж ажиллана. 11 гишүүн орсон. Бид нэгдсэн байр суурь гаргана. Нөхцөл байдал, баримт бичигтэй бүрэн танилцсаны дараа хэвлэлд байр сууриа илэрхийлнэ” гэж Ажлын хэсгийн ахлагч мэдэгдээд байгаа билээ.  

Өмнөх Засгийн газрын үед ХЗДХ-ийн сайд О.Алтангэрэлээр ахлуулсан ажлын хэсэг гарч Тавантолгойн бүлэг ордын асуудалтай холбоотой хяналт шалгалт явуулж дүгнэлтээ танилцуулсан байдаг.  Тэр дүгнэлтэд Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлж Үйлдвэр, худалдааны сайд, “Энержи ресурс” ХХК-ийг төлөөлж гүйцэтгэх захирал нар 2008 оны гуравдугаар сарын 21-ний өдөр гарын үсэг зурсан “Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх тухай гэрээ” гэх баримт бичиг нь стратегийн ач холбогдол бүхий орд газрын  төрийн эзэмшлийн хувь, хэмжээг тогтоосон агуулгатай байгаа нь хуульд заасан УИХ-ын шийдвэрлэх эрхэд халдсан, хууль бус шийдвэр болсон гэсэн дүгнэлт гаргасан байдаг.  Улмаар зарим асуудлыг хуулийн байгууллагаар шалгуулан нөхцөл байдал илэрсэн хэмээн танилцуулсан билээ.  
Тэгэхээр хууль бус асуудлыг нь Засгийн газраас ажлын хэсэг гарч ажиллаад илрүүлчихсэн.  УИХ дээр мөн ажлын хэсэг байгуулагдсан.  Одоо Ухаа худгаа улс авах уу гэдэг асуудал ирэх намрын чуулганаар орж шийдэгдэж магадгүй байна. 
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин]]> ahiimaa Mon, 01 Sep 2025 14:40:34 +0900 М.БАДАМСҮРЭН ДЭРГЭВЭР ЖИРГЭРҮҮ УРГАМЛЫГ УРД ХӨРШИД ДАМЛАЖ, ХӨЛЖСӨН ҮҮ http://aranshin.mn/index.php?newsid=1576 http://aranshin.mn/index.php?newsid=1576
            Засаг даргын суудлаас “Засаг ноён” болсон чамгүй олон улстөрч бий.   Түүний нэг нь УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн.  Тэр  анх “НИК” болон “Магнай трейд” ХХК-ийн Дорнод дахь шатахуун түгээх газрын түгээгч байсан. Улмаар 2008 онд Дорнод аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч, 2013 онд Дорнод аймгийн Засаг даргын орлогч болж, 2015 онд Засаг даргаар хэл ам, хэрүүл шуугиантай томилогдсон. Түүнээс хойш Засаг даргын зөөлөн сэнтийгээсээ босоогүй. Үндсэндээ, орлогч байсан хоёр жилийг нь оруулж тооцвол, М.Бадамсүрэн Дорнод аймагт 11 жил засагласан нэгэн. 
        М.Бадамсүрэн 2023 онд АТГ-т хөрөнгө, орлогоо тайлагнахдаа 228 сая төгрөгийн нэг орон сууц, нэг хашаа байшин, 33 сая төгрөгийн “Prius”, 138 толгой мал, банканд 55 сая төгрөгийн хадгаламжтай, хувьцаа эзэмшдэг компанигүй, хувьдаа бизнесгүй гэж мэдүүлжээ. Харин нэр дээрээ нэлээд газартай буюу нэг га нэг газар, 699м2 нэг газар, 700м2 долоон газар, 750м2 хоёр газартай гэж тайлагнасан байна. Газрыг нь эс тооцвол М.Бадамсүрэн ямба эдлээд 11 жил болж буй ч тун ядуу харагдахыг зорьжээ. Тэгвэл М.Бадамсүрэн АТГ-т тайлагнасан шигээ, ард түмэнд харагдаж буй шигээ “ядуу” нэгэн биш ажээ.
    Өөрөөр хэлбэл, УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэнгийн нэр дээр “Их ташгай” гэж компани бий. М.Бадамсүрэн “Иш ташгай” ХХК-ийг 2005 онд өөрийнхөө нэр дээр байгуулж, төрсөн эгч М.Наранжаргалынхаа нөхөр Д.Мягмарсүрэнг гүйцэтгэх захирлаар нь ажиллуулж байсан. Улмаар 2021 онд эхнэр Бибишийн Одгэрэлийгээ гүйцэтгэх захирлаар нь томилжээ.

         Тэгвэл “Их ташгай” ХХК нь Дорнод аймгийн Булган сумаас зүүн урагшаа Өндөр хошуу багийн нутагт 231 га газрыг газар тариалангийн зориулалтаар эзэмшдэг. Мөн Дорнод аймгийн Халх гол сумын Ташгай багийн нутаг буюу Буйр нуурын зүүн эрэг дээр 5000м2 газрыг шатахуун түгээх станцын зориулалтаар эзэмшдэг.

             М.Бадамсүрэн “Иш ташгай” ХХК-аараа Дорнод аймгийн Халхгол суманд 2008 онд дэрэвгэр жиргэрүү ургамлын 30 тонн үндсийг түүж, ашиглах улаан буудай тариалах зөвшөөрөл БОАЖ-ын яамнаас авч байжээ. Гэтэл дэрэвгэр жиргэрүү ургамал нь алт, нүүрснээс дутахааргүй урд хөршийнхөнд үнэлэгддэг ховор ургамлын жагсаалтад ордог тул чамгүй өндөр өртөгтэй байгалийн баялаг юм.

         Угтаа бол эмийн ургамлаар ашигладаг нэн ховор дэргэвэр жиргэрүү ургамлыг  их хэмжээгээр түүж, урд хөршид дамладаг цаг үед уг ургамлыг М.Бадамсүрэн “Их ташгай” компаниараа дамжуулан ашиглах зөвшөөрөл авч, түүнийгээ дамласан байж болзошгүй. Цаашлаад М.Бадамсүрэн гол бизнесээ буюу Буйр нуурын эрэгт 5000м2, Булганы талд 230 га газартай “Иш ташгай” ХХК-аа АТГ-аас ч, ард түмнээс ч нуусныг хууль хяналтынхан хараагүй өнгөрөөгүй нь лавтай.
       УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн 10 гаруй жил Дорнодод засаглахдаа төрөл төрөгсдөө төрийн албанд татсан түүхтэй. Тодруулбал, түүний аав Л.Мягмарсүрэн Дорнод аймаг дахь Ялалтын музейн захирлаар ажиллаж байгаад хоёр жилийн өмнөөс тэтгэвэртээ гарсан. Харин төрсөн эгч М.Наранжаргал Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын ерөнхий боловсролын VIII сургуулийн захирлаар 2014 оноос хойш ажиллаж байгаа. Үндсэндээ Л.Бадамсүрэнг Засаг даргын орлогчоор томилогдсноос нь хойш төрсөн эгч нь захирал болсон гэсэн үг. Харин төрсөн дүү М.Бадамжав нь 2016-2024 он хүртэл Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдон ажилласан. Төлөөлөгчөөр суухдаа М.Бадамжав төрийн тендерээс “тоншоод” авсан баримт бий. Тодруулбал, М.Бадамжав “Талын амт” ХХК-аараа Халх гол сумынхаа ЗДТГ-т малын вакцин тарилгын хашаа, угааврын ванн нийлүүлэх тендерийг авч байсан. Халх гол сумынхаа ЗДТГ-т нүүрс нийлүүлэх тендерүүдэд оролцдог ажээ.
    Ийн УИХ-д анх гишүүнээр суухдаа төрийн албанд мерит зарчмаар шат ахисан гэх имиж бүрдүүлсэн М.Бадамсүрэн 10 гаруй жил Дорнодод засаглаж, төрийн албанд төрлийнхнөө төвхнүүлж, нэн ховор ургамал дэргэвэр, жиргэрүүг түүх зөвшөөрөл авч, түүнийгээ дамлаад  түрүүвчээ түнтийлгэж амжжээ.]]> ahiimaa Mon, 30 Jun 2025 15:17:49 +0900