Нийгмийн эрүүл мэндийн хүрээлэнгээс дархлаа дэмждэг хүнсний бүтээгдэхүүнийг цувралаар танилцуулж байна.

Үзэмний шүүс нь хүний алдагдаж буй калийг нөхөх онцгой ач тустай. Эм ихээр хэрэглэх үед хүн калиа их алдаж шөрмөс татах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрдэг. Ийм үед үзэмний шүүс уугаарай. Үзэмний шүүс нь калиас гадна тэжээллэг бодис, амин дэм, витаминаар баялаг юм. Тиймээс энэхүү шим тэжээлийг нь алдагдуулахгүйн тулд буцалсан халуун усанд хийгээд хандалж уугаарай. Ихэнх хүмүүс устай хамт буцалгаж хэрэглэдэг. Энэ нь хамаг шим нь тэжээл нь алдагдах болно. 

Хатаасан усан үзэм буюу үзэм нь их калитай байдаг.  Хүний биед хэвийн хэмжээнд цусанд нь 3-6 мгр кали байх ёстой.

 

Хоёр долоо хоногийн турш гурван өдөр оройн хоолондоо зөвхөн усан үзэм идвэл үр дүнг нь шууд мэдрэх болно. Боломжтой бол өдөрт 1.5 кг-ээс ихгүй усан үзэм идвэл бүр ч тустай аж. Усан үзэм нь жингээ хаяхад тусалдгаас гадна биеэс хорт бодисыг гадагшлуулдаг ид шидтэй. Энэ шидээрээ чихрийн шижинтэй хүмүүст нэн тустай. 

Үзэмний шүүс  уух 5 шалтгаан 

 

1.    Байгалийн, ургамлын гаралтай глюкоз нь хүний бүед хамгийн чухал шим тэжээл, энерги өгдөг.

 

2. Кали, магнигаар ихээхэн баялаг байдаг нь цусны даралтыг хэвийн хэмжээнд байлгахад тустай. Үзэм давс хамгийн багатай калигаар их баялаг тул зүрхний эрүүл мэндэд хамгийн тохиромжтой.

 

3. Үзэмний ургамлын гаралтай файбер нь хоол тэжээлийн боловсруулах систем, гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөнийг ихээхэн дэмждэг. Үзэм нь усан үзэмтэй нэгэн адил дарсны хүчлийг агуулдаг тул хоол тэжээлийн шингээлт, ялгаралт, нарийн гэдэс, бүдүүн гэдэсний үйл ажиллагаанд сайн байдаг.

 

4. Антиоксидант нь зүрхний шигдээс, хорт хавдарын эрсдлийг бууруулна.

 

5. Өлссөн үедээ их хэмжээний хоол идэхээсээ илүү бага зэргийн хатаасан жимсийг хөнгөн зууш маягаар хэрэглэснээр хэтрүүлж идэх , илүүдэл жинтэй тэмцэхэд тус нэмэр болдог. Энэ аргыг Холливудын жүжигчдээс эхлэн алдартай хүмүүс, энгийн хүмүүс өргөн хэрэглэдэг. Түүнчлэн үзэмийг холесторин багасгах зорилгоор өргөн хэрэглэж үр дүнд хүрч байна.

Гэхдээ хэтрүүлэн ихээр хэрэглэж болохгүй гэдгийг анхаараарай 

 

Бага насны хүүхдийн дунд тохиолдож буй хоол тэжээлийн дутлын дийлэнх хувь нь тэдний зохисгүй хооллолттой холбоотой байдаг аж.

Ялангуяа сахарын замбараагүй хэрэглээ хүүхдийг шим тэжээлийн дутагдалд оруулж, тэдний эрүүл саруул өсөж бойжих нөхцөлийг бууруулж, төрөл бүрийн халдварт өвчин, хоол боловсруулах замын эмгэг, цаашлаад таргалалт, чихрийн шижин, хавдар зэрэг архаг явцтай өвчнөөр өвчлөх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг байна.

2010 онд хийгдсэн "Монголын хүн амын хоол тэжээлийн байдал” үндэсний IV судалгаагаар судалгаанд хамрагдсан нийт хүүхдийн 4.7 хувь нь тураалтай, 6.7 хувь нь илүүдэл жин эсвэл таргалалттай байна.

Амттангууд нь маш их сахартай учир хий хоосон илчлэг өгч хүүхдийг илүүдэл жин, таргалалтад хүргэж, хоол тэжээлийн дуталд оруулдаг.

САХАР ТАНЫ ҮР ХҮҮХДЭД ДАРААХ СӨРӨГ НӨЛӨӨТЭЙ.

1.Хүүхдүүд сахарыг ил болон далд байдлаар өдөр бүр хэрэглэдэг. Өдөрт авах сахарын нийт хэмжээ нь илчлэгийн 10 хувиас хэтрээд байвал хүүхдүүд шим тэжээлийн дутагдал орно. Шим тэжээлийн дуталд орсноор хүүхдийн сэтгэн бодох үйл ажиллагаа муудах, өсөлт хоцрох, биеийн зөв харьцаа алдагдах зэрэг сөрөг үр дагавартай.

2.Сахарын илүүдэл хэрэглээ нь цусан дахь фруктозын хэмжээг ихэсгэдэг. Фруктоз нь элгийг хэт их ачаалуулж, үйл ажиллагааны алдагдалд оруулдаг. Хэт их ачаалж, үйл ажиллагааны алдагдалд орсон элэг өөхөлж эхэлдэг ба энэ нь элэг хатуурлын эхлэл юм.

3.Бидний идэж буй хоол хүнсний зүйлс бие махбодид ороод нүүрс ус, өөх тос, уургийн гэсэн гурван төрлийн солилцоо явуулдаг. Сахарын хэрэглээ их байх нь нүүрс усны солилцоог алдагдуулж, чихрийн шижингээр өвчлөх эрсдлийг бий болгодог. Хүний биед үүссэн нүүрс ус буюу глюкозыг нойр булчирхайнаас ялгарах инсулин тээвэрлэн захын эд эрхтэн, булчинд хүргэх ёстой. Гэтэл ингэж чадахгүйгээс булчин тэжээлээр дутагдан, захын эрхтнүүд гэмтэн, мэдээгүй болох зэрэг хүндрэл гардаг.

4.Сахарын илүүдэл хэрэглээ нь бодисын солилцооны алдагдалд оруулснаар ирээдүйд хавдраар өвдөх эрдлийг нэмэгдүүлдэг.

5.Сахар нь бие махбодид дасал үүсгэдэг тул сахарын хэрэглээг хянахад хүндрэлтэй болдог байна.

 

Цайрын эрүүл мэндийн ач холбогдол, хэрэглээЦайр нь биологийн чухал ач холбогдол бүхий бичил элемент юм. Хүний бие махбодийн 100 гаруй ферментийн идэвхийг сайжруулдаг. Цайр дархлааны системийг эрүүл байлгах, ДНХ-гийн нийлэгжилт, хүүхдийн өсөлт хөгжилт, шархны эдгэрэлт гэх мэт олон чухал үйл ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэдэг.

Европын "Дархлаа судлал” сэтгүүлд дурдсанаар бол хүний бие махбодид цайр нь Т лимфоцит (Т эс)-ийг идэвхижүүлдэг байна. Т эс нь биед дараах хоёр үүргийг гүйцэтгэдэг.

 

Цайрын дутал нь дархлааны үйл ажиллагаанд муугаар нөлөөлдөг. Америкийн эмчилгээний хоол судлалын сэтгүүлд дурдсанаар: цайрын дуталтай хүмүүс олон төрлийн өвчин үүсгэгч бичил биетнүүдэд маш мэдрэг байдаг гэжээ.

Бид өөрсдийн бие организмд зайлшгүй шаардлагатай эрдэс бодисуудыг хоол хүнсээр хангалттай авч чаддаггүй. Түүнээс гадна ямар хоол хүнсэнд хэрэгцээтэй эрдэс бодисууд байгааг мэдэхгүй тохиолдол ч бий. Цайр, магни гэдэг эрдэс бодис дутагдсан үед гарч болох шинж тэмдгүүд болон ямар хүнсний бүтээгдэхүүнд ихээр агуулагддаг талаар мэдээлэл өгье. 

Цайр нь дутагдвал хумс хугарах, үс унах, ядрах, бухимдах, шарх удаан эдгэх, сурах идэвх сонирхол буурах шинж тэмдгүүд илэрдэг байна. Цайр их агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнд гахай, үхрийн элэг, хуш модны самар, бяслаг, газрын самар /арахис/, үхрийн мах, шош, вандуй, хонины мах, гахайн мах, улаан буудай, гурвалжин будаа, шар будаа, овъёосны нэвс, галуу болон цацагт хяруулын махордог байна. Бие организмд 1,5-2 гр цайр байдаг бөгөөд ихэнх хэсэг нь булчин, элэг, зарим төрлийн булчирхай болон арьсанд байдаг аж. Хүн хоногт 10-15 мг цайрыг хоол хүнснээсээ авах хэрэгтэй. Харин 25 мг цайр хэрэглэвэл илүүдэл болдог юм байна.

Харин магни хүний биед дутагдсан үед нойрмоглох, ядрах, цухалдах, толгой өвдөх, хумс хугарах, үс унах, толгой эргэх, даралт өөрчлөгдөх шинж тэмдгүүд гарна. Бид магнийг кешью самар, гурвалжин будаа, гич, хуш модны самар, миндаль самар, фисташки, фундук, арахис самар, хушга, далайн байцаа, шош, вандуй, шар будаа, овъёосны нэвс, хөц будаанаас авч болно. Хүний биед 20-30 гр магни байдаг бөгөөд нэг хувь нь шингэн хэлбэрээр, үлдсэн 99 хув нь ясан байдаг. Бид өдөрт 400-500 мг магнийг авч байх ёстой гэнэ.